به تارنمای سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق خوش آمدید.

ضرورت بهره برداری از ظرفیت نیروگاه های خاموش (Negawatt) در آینده تامین برق کشور

پرداختن به چالش فراگیر توسعه پایدار و امنیت توسعه، مستلزم به کارگیری الگوی نوینی است که مردم را در کانون فرآیند توسعه قرار دهد و به تبع آن نیازهای زندگی روزمره این مردم ( مصرف) باید بر اساس توسعهِ مبتنی بر ملاحظات اکولوژیک برآورده شود. با توجه به مفهوم توسعه پایدار به عنوان فرآیندی که نیازهای مختلف نسل حاضر را بدون وارد آمدن خللی در تامین نیازهای نسل آینده برآورده می کند، استفاده از منابع محدود و پایان پذیر از حساسیت خاصی برخوردار خواهد بود؛ در صورتی که الگوی رفتاری جامعه امروز (بالاخص در ایران) با مفاهیم توسعه پایدار فاصله زیادی دارد. در این میان انرژی (به عنوان محرک و گرداننده دنیای امروز ) و تامین آن از حساس ترین نکات مقوله مذکور است. کما این که مباحث انرژی را بحرانی ترین موارد مطرح در نظام توسعه پایدار دانسته اند. در حالی که در ایران بیشترین قسمت انرژی مورد نیاز از منابع تجدید ناپذیر تهیه می شود، نیاز به برنامه ریزی بلند مدت و مدیریت تامین و مصرف انرژی به شدت احساس می شود.
انتشار گازهای گلخانه ای و سایر آلودگی های حاصل از فرایند تولید انرژی الکتریکی باعث شده تا دولت ها در تلاش برای یافتن راه های مناسب برای کاهش مخاطرات زیست محیطی تولید و مصرف انرژی الکتریکی باشند. دو راهکار اصلی در این زمینه مطرح است؛ بکارگیری انرژی های تجدیدپذیر (از قبیل خورشیدی، بادی و... ) و بهینه سازی عرضه و مصرف انرژی می باشد.
انرژی الکتریکی بیشتر از طریق احتراق انواع سوخت های فسیلی در نیروگاه های حرارتی کشور تولید می شود. به طوری که 82/9 درصد برق تولیدی کشور در سال 1398 از این نوع بوده است. در حال حاضر ظرفیت نیروگاه های حرارتی کشور بالغ بر 68 هزار مگاوات (83 هزار مگاوات ظرفیت اسمی کل نیروگاههای کشور) است. پیش بینی ها نشان می دهد که با ادامه روند موجود مصرف انرژی الکتریکی، برق مورد نیاز کشور در سال 1430به 250 هزار مگاوات خواهد رسید. احتراق سوخت های فسیلی در نیروگاه های حرارتی، نه تنها انتشار گازهای گلخانه ای را در پی دارد، بلکه انتشار آلاینده هایی مثل اکسیدهای گوگرد و نیتروژن را نیز به دنبال دارد. آلاینده‌های دسته اول به دلیل اثر گلخانه‌ای که در جو ایجاد می‌نمایند، سبب پدیده تغییرات اقلیم می‌گردند، اما آلاینده‌های دسته دوم بر روی سلامت انسان و سایر موجودات زنده اثر گذارند. اما چالش دیگر فرایند تولید برق حرارتی مصرف حجم قابل توجه آب می باشد. محدودیت‌ منابع آبی و وقوع خشکسالی در کشور ما باعث شده تا در سال های اخیر این موضوع اهمیتی دو چندان داشته باشد.
بهینه سازی عرضه و مصرف انرژی، می تواند نقش بسزایی در کنترل و کاهش مصرف حامل های انرژی فسیلی و متعاقبا انتشار آلاینده های زیست محیطی ایفا نماید. به نیروگاه فرضی که در اثر انجام اقدامات صرفه‌جویی انرژی ایجاد می‌گردد، نیروگاه خاموش گفته می‌شود. در صورت اجرای جدی برنامه های مدیرت عرضه و مصرف انرژی، تا سال 1430 نیروگاه های خاموش کشور ظرفیتی در حدود 90 هزار مگاوات خواهند داشت و به سبب آن موجب کاهش مصرف 108 میلیارد مترمکعب سوخت گاز طبیعی، 83 میلیارد لیتر کاهش مصرف منابع آبی کشور و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای به میزان 244 میلیون تن و همچنین کاهش انتشار آلاینده های زیست محیطی (SOx, NOx) به میزان 1/6 میلیون تن در سال خواهند شد.
برای راه اندازی و بهره برداری از نیروگاه های خاموش کشور نیاز به برنامه ریزی بلندمدت برای بکارگیری راهکارهای صرفه جویی انرژی در بخش های مختلف خانگی-تجاری، صنعتی، کشاورزی و عمومی می باشد.

نویسنده: تیکا سهراب- رییس گروه محیط زیست، ایمنی و سلامت ساتبا


تاریخ بروزرسانی : ۹ دی ۱۳۹۹ ۱۲:۲۷

آرشیو گزارشات